Stel, (stela).Obelisk,
(Alm. Obelisk, Fr. Obelisque, İng. Erect stone monument).
Dikilitaş (anıt) veya obelisk yüksek, daire veya dört kenarlı tepeye doğru incelen taştan anıt. Tarihi ve arkeolojik kıymetler taşırlar. Çoğu kez belirli bir şahsı veya olayı anmak için yapılır. Antik dikilitaşlar tek bir taştan oluşurdu (bir monolit). Mısır’da dikilitaş yapmak için kullanılan madde genelde Aswan’dan gelen kırmızı granittir. Stel terimi genellikle klasik obelisk forumda olmayan diğer dikili duran farklı anıtlar için kullanılır. Stel veya stela, dikilmiş, yüksekliği eninden uzun yekpare bir taştan oluşan bir yapıttır.
Sözcük Yunanca stele yani “dikili duran blok”tan gelir. Ahşap olanlarına da rastlanmıştır. Stelin farklı şekillerde kullanılan farklı tipleri vardır. Örneğin özellikle Antik Yunan’da rastlanan mezar taşı mahiyetinde steller vardır. Bunlara mezar steli de denir. Amarna’ da ise sınırı işaretleyen Akhenaten steli bulunur; steller sınır işaretleri olarak da kullanışmılardır. Bunların dışında askeri zaferleri anan steller de mevcuttur. Mezopotamya’da da salt anıt mahiyetinde, çoğunlukla kral buyruklarının yazılı olduğu steller bulunmuştur. Orijinal Mısır dikilitaşlarının birçoğu dünyanın farklı yerlerine gönderilmiş ve yeniden dikilmiştir. Roma dışındaki en ünlü dikilitaşlar Londra ve New York City’de bulunan ve Kleopatra’nın İğneleri olarak anılan bir çift dikilitaştır. Ayrıca Paris’te, Place de la Concorde’de bulunan 23 metrelik dikilitaş da oldukça ünlüdür.
İlk yorum yapan olun