Liparit, (Fransızca).Granit (Liparit ya da Riyolit). Mineral, yunanca reo, akmak, ryo’dan fransızca, rhyolite.
Granitle aynı kimyasal yapıda, içinde mikrolitler olan kayaç, liparit. Yani serbest silis bakımından zengin, mikrolitli iç kayaç.
Tersiyer ya da post-tersiyer kaynaklı magmatik bir kayaçtır. Koyu kıvamlı asit lavların kısa mesafeli akması sırasında oluşur. Kuvars içerir, ancak ana öğesi feldispattır. Sertliği 6, özgül ağırlığı 2.3-2.7’dir. Rengi sarı, kırmızı beneklerle beyazdan griye doğru değişir. Kırıldığında sönük parlak, ince taneli bir yüzey verir. Volkanik alanlarda görüşür. Mezolitikten başlayarak güneydoğu Asya ve diğer alanlarda kullanılmıştır. Granitin sürtmetaş örnekleri de oldukça yaygın bir durumdur.
Genellikle ağır mineraller bakımından fakir olan riyolit, cam bakımından zengin bir hamur içinde, ya fenokristaller, ya küçük billurlar, ya da küçük kürecikler şeklinde bol miktarda kuvars kapsar. Fenokristaller arasında feldispatlara da rastlanır. Riyolitoyit’ te kuvars billurlaşmamıştır, silis fazlası cam halindeki hamur içinde bulunur. Bileşimine göre, hiper alkali riyolitler ve alkali riyolitler ayırt edilir. Hiperalkali riyolitlerde, sodyum ve potasyumlu feldispatlar ile demir ve sodyumlu bir veya daha çok mineral (aejirin, riebeckit) bulunur.
Alkali riyolitler içinde de alkali feldispatlar ve plajiyoklazlar vardır. Piromeritler, çok büyük küreli (25 cm kadar) riyolitlerdir. Riyolitlerde, çoğu zaman, grena, topaz, kuvars gibi pnömatolitik minerallerin billûrlaşabildiği «litofiz» denen boşluklar bulunur. Riyolitler lav akıntıları veya damarlar meydana getirir. Kuvarslı porfirler paleozoyik çağ riyolitleridir.
İlk yorum yapan olun