Muğla’ nın Milas ilçesine bağlı turistik bir belde …

Ören, (İng. ruins ),

Eski yapı veya kent kalıntısı. 

Kalıntı.

Mitolojide Dionysos’la Ariadne’nin oğlu ve çömlekçilik sanatının kurucusu sayılan Keramos’un adını taşıyan kentin harabeleri bugün modern belde yerleşiminin içinde hala ayakta kalabilmiştir.
Kayra dönemindeki ismi olan keramos Yunancada çömlekçilik anlamına gelmektedir. Bu isim zamanla değişerek Gereme ismini almıştır. Keramos’un arkaik çağdan başlayarak o zaman Akdeniz’den etkili Helenleşme sürecinin dışında kalmamış olduğunu, Helenleşme sürecinin M.Ö. 7-6. Yüzyıllarda başlamış olabileceği, ele geçen Yunan tipi Arkaik yontularda görülmektedir. Helenistik döneminde deniz aşırı ülkelerle örneğin, Mısır ilede doğrudan ve dolaylı ilişkiler kurduğunu özelliklede Romus dönemindede adını Asia eyaletinde duyurmuştur.

Keramos kenti M.Ö. 5. Yüzyılda üyesi olduğu Attika-Delos deniz birliğine 1,5 talant vergi ödüyordu. Daha sonra Khrysaor birliğine bağlanan şehir arazi ve köylerinin çokluğundan yararlanarak etkin bir konuma gelmeyi başarmıştır.

Ören beldesinde Akdeniz iklimi egemendir. Yıllık ortalama 20 C civarındadır. Temmuz ve ağustos aylarında bu sıcaklık 32 ila 34 C’ye çıkmaktadır. Sıcaklık kışın 10 C’den aşağı düşmemekle birlikte, kışın yağışlı ve ılık, yazın ise kurak ve sıcaktır.

Deniz sıcaklığı ortalama 22 C civarındadır. Ağustos ve eylül aylarında ise deniz sıcaklığı 24 ila 26 C’ye çıkmaktadır. Kışın ve yaz mevsiminde Gökova körfezinden esen Lodos rüzgarı yazın doğal klima işlevini görmektedir. Beldede ormanlık alanın çokluğundan dolayı nem oranı minimum düzeydedir, oksijen oranı yüksektir. Bu nedenle, şeker hastası, bronşit, romatizma hastalarına doktorlar Ören’i tavsiye etmektedir.

Tarihi, denizi, kumsalı ve doğasıyla şirin belde olan Ören’e karadan ve denizden ulaşım mümkündür. Ören beldesi dünyanın en önemli turizm merkezi olan Bodruma 60 km., Milas ilçesine 40 km., Muğla iline ise 58 km. mesafededir. Ören beldesi ile Bodrum-Milas havaalanı arası 49 km. dir.

Yöre halkı 1990 yıllarına kadar geçimini tarım (narenciye, susam, tütün, pamuk, hububat), hayvancılık, dokumacılık, (halı, kilim, ipek, bez, vb.) ile sağlamaktaydı. 1990 yıllarından sonra ekonomiye turizmin katkısı anımsanmayacak kadar artmıştır. Otelcilik, restoran işletmeciliği, yatçılık ve eğlence mekanları gibi turizm işletmeciliği yaygınlaşarak ekonomide önemli bir boyut kazanmıştır.

Gökova Körfezi Türkiye’de en fazla balık çeşidi bulunan bir iç denizdir. Bu nedenle belde halkının bir kısmı geçimini balıkçılıktan sağlamaktadır. Gökova körfezinde, lagos, çipura, sinarit, fangiri, mercan, barbun, levrek, kefal gibi tüm balık çeşitleri yılın on iki ayında avlanabilmektedir. Ören beldesinin ılık bir iklime sahip olmasından dolayı seracılık da yaygın olarak yapılmaktadır. Ören ve çevresinde; Çökertme, Gürceyiz, Akçakaya, Kızcağız, Bakırköy, Dereköy, Bozalan, Pınar ve Türkevleri köylerinde (halk arasında Gereme köyleri denilmektedir), halı, kilim, ipek, bez dokumacılığı yaygın olarak yapılmaktadır. Özellikle taban halıları yaygın olarak dokunmaktadır. Gökova Körfezinin önemli noktasından biri olan Ören beldesinde yatçılık ve yat turizmi önemli yer tutmaktadır.

Şair Melih Cevdet Anday’ın (1915-2002) da doğum yeri olan Ören’in turizm ve balıkçılık dışında en önemli gelir kaynağı halıcılık. Hatırı sayılır bir üne ulaşan Milas halılarının bir kısmı, ilçeye bağlı bu şirin beldedeki kadınların hünerli ellerinde dokunuyor.