Elista (Stepnoy), Kalmukya-KalmykiaRusya’nın güneyinde, Volga Nehri ile Çeçenistan, Dağıstan ve Stavropol bölgesi arasında yer alan, Rusya Federasyonu’na bağlı özerk bir devlet. 1989 rakamlarına göre nüfusu 323 bin ve yüzölçümü 75 bin 900 kilometrekare. Başkenti Elista. Ülkenin adı, buraya yerleşen Moğol kökenli bir topluluk olan ve ülke nüfusunun büyük bölümünü oluşturan Kalmuklardan gelmektedir. Kendilerini ‘Oyrat’ diye isimlendiren Kalmuklar, ‘Çungarlar’ ve ‘Öletler’ diye de bilinmektedir. Kalmuklar Moğol kökenli halk topluluğudur.
Cengiz Han’dan sonra Çin’den çıkarılan Moğollar 1367’de Moğolistan’a geri döndü. Diğer Moğollardan ayrılan Oyratlar, Doğu Moğolistan’da Togan Han yönetiminde 1416’da Çungar Hanlığı’nı kurdular. 1418-1428 arasındaki üç savaşta Çağatay Hanlığı’nı yenerek, buranın doğu topraklarına sahip olan Çungarlar, Esen Tayşi döneminde, 1439-1455 arasında en parlak dönemlerini yaşadılar. Esen Tayşi’den sonra 1460’ta parçalanarak küçük beyliklere ayrılan Çungarlar’ın bir boyu, 1604’te Harezm’i ele geçirdi. Bu grup daha sonra 1632’de, Volga Nehri boylarında İdil Kalmukları Hanlığı’nı kurdu. Diğer grup ise Çungarya’da Oyrat Devleti’ni yeniden kurarak Türkistan’a hakim oldu.
İdil Kalmukları, 1724’te Rusların hakimiyetine girdi. Ruslar, 1770’te bölgeyi tamamen işgal etti. 1917’de Astrahan’da bir meclis oluşturan İdil Kalmukları, Kalmukistan yönetimini yeniden ele geçirdiler. Ancak 1920’de Rusya Federasyonu’na bağlı bir özerk bölge haline getirilen Kalmukistan, 1935’te Sovyet Cumhuriyetlerinden biri oldu.
İkinci Dünya Savaşı’nda Almanlarla işbirliği yapmakla suçlanan Kalmuklar, 1943’te diğer Kafkas milletleriyle birlikte Orta Asya’ya sürüldü. Kalmuk Özerk Cumhuriyeti, başkenti Elista olmak üzere, 1958’de yeniden kuruldu. Sürgüne gönderilen Kalmukların büyük bölümü geriye dönmedi. Kalmukya 1991’de Sovyetler’in dağılmasından sonra, Rusya’ya bağlı özerk bir cumhuriyet olarak kaldı.
İlk yorum yapan olun