Klasik Türk müziğinde genellikle ilahi, beste ve özellikle peşrev formlarında kullanılan, yirmi zamanlı ve on iki vuruşlu bir büyük usul

Fahte, (Farsça).

Klasik Türk müziğinde genellikle ilahi, beste ve özellikle peşrev formlarında kullanılan, yirmi zamanlı ve on iki vuruşlu bir büyük usul.
Usul, Geleneksel sanat müziğinde belirli bir zaman içinde vuruşların değerlerinin birbirine eşit veya eşit olmadığı, fakat mutlaka kuvvetli ve zayıf vuruşların belirli bir şekilde yanyana gelmesiyle oluşan zaman kalıplarına Usul denir. Usullerin her bir vuruşuna Darp adı verilir. (Darp eskiden usul yerine de kullanılan bir kelimedir). Ölçü ile usul aynı değildir. Usul ölçünün kalıplaşmış şeklidir.
Geleneksel sanat müziğinde tüm eserler, usul kalıplarına uyularak bestelenmişlerdir. Usul kalıbını oluşturan vuruşlar, kuvvetli ya da zayıf oluşlarına göre; DÜM, TEK, TE, KA gibi hecelerle belirtilmişlerdir.
Türk Musıkisi Usulleri;
Basit Usuller: Oluşumunda başka hiç bir usul olamayan usullerdir.
Birleşik Usuller: Birden fazla usulün birleşmesi ile oluşan usullerdir.
Küçük Usuller: 2 zamandan 15 zamana kadar olan usullerdir.
Büyük Usuller: 16 zamandan başlayarak büyüyen usullerdir.
A- Küçük Usuller ve Zamanları:
1 ) Nim Sofyan Usulü– 2 Zamanlı
2 ) Semai Usulü– 3 Zamanlı
3 ) Sofyan Usulü– 4 Zamanlı
4 ) Türk Aksağı Usulü– 5 Zamanlı
5 ) Yürük Semai Usulü– 6 Zamanlı
6 ) Mürekkeb Nim Sofyan Usulü– 6 Zamanlı
7 ) Devr-i Hindi Usulü– 7 Zamanlı
8 ) Devr-i Turan Usulü– 7 Zamanlı
9 ) Düyek Usulü– 8 Zamanlı
10 ) Müssemmen Usulü– 8 Zamanlı
11 ) Aksak Usulü– 9 Zamanlı
12 ) Evfer Usulü– 9 Zamanlı
13 ) Oynak Usulü– 9 Zamanlı
14 ) Raks Aksağı Usulü– 9 Zamanlı
15 ) Mürekkeb Semai Usulü– 9 Zamanlı
16 ) Aksak Semai Usulü– 10 Zamanlı
17 ) Lenk Fahte Usulü– 10 Zamanlı
18 ) Ceng-i Harbi Usulü– 10 Zamanlı
19 ) Tek Vuruş Usulü– 11 Zamanlı
20 ) Frençkin (Frenkçin) Usulü– 12 Zamanlı
21 ) Nim Çember Usulü– 12 Zamanlı

22 ) İkiz Aksak Usulü– 12 Zamanlı
23 ) Bileşik Sofyan Usulü– 12 Zamanlı
24 ) Nim Evsat Usulü– 13 Zamanlı
25 ) Şarkı Devr-i Revanı Usulü– 13 Zamanlı
26 ) Bektaşi Devr-i Revanı Usulü– 13 Zamanlı
27 ) Ayin Devr-i Revanı Usulü– 14 Zamanlı
28 ) Raksan Usulü– 15 Zamanlı
 
B- Büyük Usuller ve Zamanları:
 
1 ) Çifte Düyek Usulü– 16 Zamanlı
2 ) Fer Usulü– 16 Zamanlı
3 ) Nim Berefşan Usulü– 16 Zamanlı
4 ) Nim Hafif Usulü– 16 Zamanlı
5 ) Türki Darb Usulü– 18 Zamanlı
6 ) Nim Devir Usulü– 18 Zamanlı
7 ) Fahte Usulü– 20 Zamanlı
8 ) Durak Evferi Usulü– 21 Zamanlı
9 ) Hezec Usulü– 22 Zamanlı
10 ) Çenber Usulü– 24 Zamanlı
11 ) Nim Sakil Usulü– 24 Zamanlı
12 ) Evsat Usulü– 26 Zamanlı
13 ) Beste Devr-i Revanı Usulü– 26 Zamanlı
14 ) Frengi Fer’ Usulü– 28 Zamanlı
15 ) Devr-i Kebir Usulü– 28 Zamanlı
16 ) Remel Usulü– 28 Zamanlı
17 ) Muhammes Usulü– 32 Zamanlı
18 ) Hafif Usulü– 32 Zamanlı
19 ) Berefşan Usulü– 32 Zamanlı
20 ) Darb-ı Hüner Usulü– 38 Zamanlı
21 ) Sakil Usulü– 48 Zamanlı
22 ) Havi Usulü– 64 Zamanlı
23 ) Darb-ı Fetih Usulü– 88 Zamanlı

C- Dizi Usuller

24 ) Nim Zencir Usulü– 60 Zamanlı
25 ) Zencir Usulü– 120 Zamanlı
26 ) Cihar Usulü– 124 Zamanlı
27 ) Darbeyn Usulü– 48, 56, 60, 88, 116 118 120 zamanlı olarak kullanılmıştır.

Kaynak: http://gercekdorman.wordpress.com/turk-musikisi-usulleri/

Bir Cevap Yazın