Erş, (Arapça),
Üruş (Çoğul),
Diyet,
Kefaret,
Kan bedeli. Yaralanan veya öldürülen bir kimse için en yakın vârisine ödenmesi şer’an hükmolunan para veya mal.
Can pahası.
Para, değer.
Kıymet.
Kıymet.
İslam hukukuna göre, öldürme ve yaralamalarda suçlunun ödemek zorunda olduğu para veya mal, kan pahası, kan parası, kefaret.
Anlaşmazlık, ihtilaf, düşmanlık, diyet; rüşvet, adam öldürme hariç yaralama diyeti.
Çoğulu üruş’ tur. Bir İslâm hukuku terimi olarak, yaralanan ve kesilen uzuvlardan dolayı verilmesi lâzım gelen diyettir.
Erş, mukadder ve gayr-i mukadder olmak üzere ikiye ayrılır. Mukadder erş, organlara mahsus olup miktarı şer’an belli olan diyettir. El ve gözün erşi gibi. Gayr-i mukadder erş ise, organlara ait, miktarı şer’an belirlenmemiş olup, bilirkişinin takdir ve tayinine bırakılan diyettir. Buna hükümetü’l adl’ de denir. Hakimin takdirine bırakılan erş (hükumetü’l-adl), suçlu tarafından tazmin edilir. Bunu akile yüklenmez.
Örneğin;
Dişlerin tamamı telef edilirse tam diyet gerekir. Her bir diş için beş deve veya diyet miktarına ulaşıncaya kadar her diş için beşyüz dirhem gümüş para (beş dirhem bir koyun bedelidir) gerekir. Hadiste; “Her diş için beş deve vardır” buyurulur. (Ebû Dâvûd, Diyât, 18; Nesâî-Kasame, 44; İbn Mâce Diyât, 17).
Kısas ise daha farklıdır.
Kısas, Bir suç işleyenin aynı cinsten bir ceza ile cezalandırılması. Öldürme veya yaralamada, suçluya aynı şeyin yapılması. Kasten adam öldürene veya yaralayana İslâm hukukunun uyguladığı ceza. Kısas, kesmek anlamına gelen “Kass” kökünden alınmıştır.
İlk yorum yapan olun