Tropikal bölgelerdeki denizlerde bütün yıl süresince düzenli esen rüzgâr,
Dönencelerin yakınından ekvatora doğru esen düzenli rüzgârlara alize rüzgârları ya da kısaca alizeler denir. Bu rüzgârların adı, “yumuşak” anlamındaki İspanyolca alisios sözcüğünden Fransızca’ya, oradan da dilimize geçmiştir.
Alizeler, saatte ortalama 16-24 km hızla, düzenli esen, estiği yerde havanın açmasına sebep olan rüzgarlardır. Bu sebeptendir ki yelkenli gemilerin kullanıldığı zamanlarda gemiciler tarafından çok istifade edilirdi. Hatta Amerika kıt’asına Kristof Kolomb bu rüzgarların yardımı ile ulaşmıştır.
Türkiye’ de Rüzğar isimleri;
Rüzgârlar estikleri yönlere göre isim alırlar.
Kuzeyden esene yıldız, güneyden esene kıble, doğudan esene gündoğusu, batıdan esene günbatısı, kuzeydoğudan esene poyraz, kuzeybatıdan esene karayel, güneydoğudan esene keşişleme, güneybatıdan esene ise lodos denir.
Türkiye’de Marmara, Trakya, Akdeniz, Karadeniz kıyılarında genellikle kuzey ve kuzeydoğuda poyraz rüzgârları hâkimdir. Bu rüzgârlar bahar aylarında bol miktarda yağış getirir. İç bölgelerde kuzey ve güneyden gelen rüzgârlar hâkimdir. Güneybatıdan esen lodos sıcak ve bunaltıcıdır.
Meltem; kara ile deniz arasında eser. Ege’de esen meltem rüzgârına imbat denir.
Yıldız, kıble vs adlar İstanbul merkez alınarak konulmuş adlardır. Uluslararası literatürde yönlere göre isimlendirilir. (kuzey, kuzeydoğu, batı vs gibi) Antalya’ da Lodos denizden karaya eser, Sinop’ ta karadan denize eser. Lodos yön belirtir ve Güney Batı’ dan esen Rüzgârı tanımlar. Yani onun karadan denize mi, denizden karaya mı estiği, karanın nerede denizin nerede olduğuna bağlıdır.
Kaynak: Rehber Ansiklopedisi


İlk yorum yapan olun