Atmosfer, Fr. atmosphère, İng. atmosphere, Alm. Atmosphäre.Gaz yuvarı.
Hava yuvarı.
Yeri veya herhangi bir gök cismini saran gaz tabakası.
Yerçekiminin etkisiyle dünyayı çepe çevre saran gaz ve buhar tabakasına atmosfer denir. Kokusuz, tatsız, renksizdir.
Atmosferdeki gazların % 78′ini azot, % 21′ini ise oksijen oluşturur. Kalan %1 ise karbondioksit, hidrojen, kripton, neon, helyum, ksenon gibi gazlardan oluşur. Ayrıca su buharı, elektrik yüklü moleküller, atomlar, iyonlar da vardır.
Dünyanın ve başka gök cisimlerinin çevresini kuşatan, çeşitli gazlardan meydana gelen gaz tabakası, sanki 4,5 m. kalınlığında bir beton duvar gibi dünyamızı korur. Uzaydan gelen kozmik ışınları, elektrik yüklü parçacıkları, ultra viyole (UV) ışınları ve olumsuz etkileri absorbe eder ve yönünü değiştirir. Dünyamızı çevreleyen atmosfer tabakası olmasaydı, dünya -50 °C ‘de bir buz topu olurdu.
Tam olarak yüksekliği saptanamayan Atmosfer 5 katmandan oluşur.
- Troposfer (Troposphere), Atmosferin yere temas eden en alt ve en önemli katmanıdır. Su buharı ve gazların %75′i bu katmanda bulunur. Meteorolojik olaylar bu katmanda meydana gelir. Bu tabakada yerden her 200 m. yüksekliğe çıktıkça sıcaklık 1°C azalır.
- Stratosfer (Stratosphere), Bu tabakanın kalınlığı 50 km. dir. Bu katmanın üst kısımlarında güneş ışınlarını çeken ozon gazları bulunur.
- Mezosfer (Mesosphere), Bu tabakanın 80 km. kalınlığı vardır. Canlıları güneşten gelen zararlı ultraviyole ışınlardan koruyan Ozonosfer ve gazların iyonlara ayrıldığı Kemosfer tabakalarından oluşur.
- Termosfer, (Thermosphere), 400 km. yüksekliğe kadar uzanan katmandır. Bu katmanda güneş ışınlarının sıcaklığı 200°C ile 1600°C . Bu katmanda haberleşme sinyalleri ve radyo dalgaları çok iyi iletilir.
- Ekzosfer, (Exosphere), Atmosferin en üst katıdır. Yer çekiminin en az olduğu bu katman az miktarda hidrojen ve helyum atomlarından oluşur. Kesin sınırı bilinmiyor. Yerden yaklaşık 10.000 km yüksekliğindedir. Bu katmandan sonra boşluk başlar ve sınır yoktur.
Atmosferin diğer anlamları;- Basınç birimi atmosferdir. 0°C’ de 76 cm. yükseklikteki bir cıva sütununun 1 cm. karelik alan üzerine yaptığı basınca 1 atmosfer denir. Deniz seviyesinden yükseldikçe basınç azalır.
- Bir yerdeki manevi havaya da atmosfer denir. Ortamın durumunu açıklar. Bayramda evde atmosfer iyiydi gibi.
İlk yorum yapan olun